Gine-Bissau Vatandaşlık Kanunu: 9. Madde ve Programın Durumu

Bu rehberde yalnızca kanuna bakıyorum. Soru basit: Bir yabancı, ülkede yaşamadan Gine-Bissau vatandaşlığını hangi dayanakla alabilir? 2/92 sayılı Vatandaşlık Kanunu’nu değiştirip yeniden yayımlayan ve 21 Haziran 2010 tarihli Boletim Oficial No. 25’te çıkan 6/2010 sayılı Kanunu ve Ulusal Halk Meclisi sitesindeki 1992 tarihli orijinal metni okudum.

9. madde: vatandaşlığa geçiş

9. maddenin 1. fıkrası, Hükümete Adalet Bakanı’nın önerisiyle kararname yoluyla şu yabancılara vatandaşlık verme yetkisi tanıyor:

• Gine-Bissau hukukuna ve kendi ülkelerinin hukukuna göre reşit olanlar;
• Gine kültürünü asgari düzeyde bilen ve onunla özdeşleşenler;
• en az altı yıldır Gine-Bissau’da mutat ve yasal olarak ikamet edenler.

İki muafiyet

9. maddenin 2. fıkrası, Hükümete adil ve uygun gördüğünde, Kurtuluş Mücadelesi sırasında veya sonrasında Gine halkına önemli hizmetler vermiş kişiler için ikamet şartından vazgeçme imkânı tanıyor. Bu, yatırımcılarla değil tarihle ilgili.

Önemli olan 3. fıkra. Hükümet, ulusal kalkınma sürecinde Devlete önemli hizmetler veren ya da vermeye çağrılan kişiler için hem kültür hem ikamet şartından vazgeçebiliyor. Kanun bu hizmetleri tanımlamıyor ve paradan söz etmiyor. Bir yatırım yolu ancak bu fıkra üzerine kurulabilir ve her dosyada Hükümetin takdirine bağlı bir karar olarak kalıyor.

2010’da ne değişti

6/2010 sayılı Kanun’un gerekçesi reformu açıklıyor: Çifte vatandaşlığı kısıtlamasız kabul ediyor ve ikamet süresini kısaltıyor. 1992 metniyle karşılaştırıldığında ikamet şartı on yıldan altı yıla indi ve yabancı eşin kendi vatandaşlığından vazgeçmesi gerektiği kuralı kalktı. 23. madde artık şunu söylüyor: Gine vatandaşlığı birkaç vatandaşlıktan biriyse, Gine hukukuna göre yalnızca o dikkate alınır.

Kanunda olmayanlar

• yatırım seçeneği ve tutar;
• onaylı proje veya fon listesi;
• karar için süre.

Yatırımla vatandaşlık programı oluşturan yayımlanmış bir kararname ya da yönetmelik de bulamadım. Bazı özel siteler böyle bir programı anlatıyor, ancak resmî değiller ve onları kaynak olarak kullanmıyorum.

BRIDGES yönünün durumu

BRIDGES program sayfası, BRIDGES’in Gine-Bissau yönünün lansmanını hazırladığını ve Ağustos 2026’da yayımlanan sayfanın ön sürüm olduğunu söylüyor. 90.000 $ katkı, aşamalar ve bütçe sözleşmede sabitleniyor. Bu yüzden bunu kamuya açık tarifesi olan yasal bir program olarak değil, açıklanmış bir yön olarak tanımlıyorum.

Siyasi bağlam

9. madde kapsamındaki her kararnameyi Hükümet imzalıyor. BBC haberine göre ordu Kasım 2025’te yönetime el koydu ve geçiş yönetimi seçimleri 6 Aralık 2026’ya belirledi. DW Ekim 2026’da seçimlerin süresiz ertelendiğini bildirdi. Takdire dayalı bir işlem görevdeki kişilere bağlı olduğundan bunu gerçek bir risk sayıyorum.

Vardığım sonuç

Hukuki kapı var: 9. maddenin 3. fıkrası ikametsiz vatandaşlığa izin veriyor. Ancak bu kapıyı Hükümet her dosyada ayrı ayrı açıyor. 1. aşamadan fazlasını ödemeden önce kararnamenizin hangi hukuki dayanağa atıf yapacağını ve kimin imzalayacağını yazılı olarak görmek isterdim. Kararnamenin aileye ve mevcut pasaportunuza etkisi için aile ve çifte vatandaşlık rehberine bakın.